BASIN AÇIKLAMASI
- Görüntüleme:
22
-
03 Haziran 2026
-
AHEF
AİLE HEKİMLERİ DERNEKLERİ FEDERASYONU (AHEF) BASIN AÇIKLAMASI
Otizm Taramasında Bilimsel Gerçekler Yerine Performans Kriterleri Dayatılmamalıdır!
Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) olarak, aile hekimliği sisteminde çocuk sağlığı izlemlerinin giderek bilimsel zeminden uzaklaştırılarak bürokratik performans kriterlerine indirgenmesini kaygıyla takip etmekteyiz.
18–48 ay aralığındaki çocuklarda otizm spektrum bozukluğunun erken fark edilmesi amacıyla yıllardır aile hekimleri tarafından başarıyla yürütülen taramalar, aile hekimliği bilgi sistemleri (AHBS) üzerinden düzenli biçimde yapılmakta ve kayıt altına alınmaktadır. Ancak Mayıs ayı itibarıyla bu taramaların yalnızca HYP sistemi üzerinden girildiğinde performansa dahil edilmesi ve maaş katsayısına bağlanması, sahada ciddi bir karmaşa ve mağduriyet yaratmıştır.
Sağlık Bakanlığı’na açıkça soruyoruz:
20 ay 1 günlük bir çocuğa yapılan otizm taraması hangi bilimsel gerekçeyle geçersiz sayılmaktadır?
Otizm gibi erken tanının hayati önem taşıdığı bir alanda, aile hekimlerinden çocuğun klinik ihtiyacını değil performans takvimini esas almaları mı beklenmektedir? Şüphe duyulan bir çocuk için “Şimdi değil, birkaç ay sonra gel; o zaman sistem kabul ediyor” mu denilecektir?
Koruyucu sağlık hizmetlerinde esas olan; çocuğun ihtiyacına uygun zamanda değerlendirilmesidir. Bilimsel kılavuzlar yerine idari performans pencereleri oluşturmak, erken tanı fırsatlarını geciktirebilir ve çocuk sağlığını riske atabilir.
Eğer amaç etkin takip ve performans değerlendirmesi ise neden aşı sistemindeki gibi şeffaf ve yönetilebilir bir yapı kurulmamıştır? Hangi çocuğun taramasının hangi tarihte yapılması gerektiğini gösteren net listeler neden oluşturulmamıştır? SİNA sistemi doğum tarihine göre aşılama takvimini eksiksiz yönetebilirken, otizm taramalarında belirsizlik hakimdir. Buna rağmen eksik görülen aile hekimlerine maaş kesintisi uygulanması kabul edilemez.
Ayrıca yıllardır AHBS üzerinden kayıt altına alınan taramaların yok sayılması ve hekimlerin aynı veriyi ikinci kez HYP sistemine girmeye zorlanması, zaten ağır iş yükü altında çalışan aile hekimlerine yeni bir bürokratik yük getirmektedir. Hekimin zamanı ekran başında veri girişiyle değil, çocuk ve hasta değerlendirmesiyle geçmelidir.
Bilimsel bir açıklaması olmayan, sahaya danışılmadan oluşturulan ve uygulamada ciddi karmaşaya yol açan bu sistemin gözden geçirilmesi zorunludur.
AHEF olarak çağrımız nettir:
Otizm taramalarında performans baskısı değil bilimsel yaklaşım esas alınmalıdır.AHBS üzerinden yapılan geçerli taramalar kabul edilmeli, mükerrer veri girişine son verilmeli, koruyucu sağlık hizmetleri cezalandırıcı maaş kesintileriyle değil akılcı sağlık politikalarıyla desteklenmelidir.
Çocuk sağlığı, algoritmalara ve eksik planlanmış performans sistemlerine teslim edilemeyecek kadar değerlidir.
Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF)